Masz pytanie? tel: (71) 757 58 30 e-mail: sklep@sarmata.pl
Polski szlachcic sarmata 0

Sarmatyzm to ideologia i kultura polskiej szlachty, która rozpowszechniła się pod koniec szesnastego wieku. Jej początek odnosił się do wielkich ideałów, takich jak patriotyzm, waleczność, odwaga, umiłowanie praw oraz szlachetność. Źródłem sarmatyzmu była bowiem legenda, zgodnie z którą polska szlachta miała wywodzić się od starożytnego ludu Sarmatów, którzy byli ludźmi mężnymi, dzielnymi oraz nad wyraz szlachetnymi. Sarmatyzm był czynnikiem integrującym stan szlachecki, miał uzasadniać posiadane przez niego rozliczne przywileje oraz wyznaczać odmienne obyczaje.

W znaczeniu potocznym sarmatyzm odnosi się do stylu życia, jaki prowadziła polska szlachta, jej umysłowości oraz kultury. Sarmaci uważali, że historia wyznaczyła ich do wielkiego i szlachetnego zadania, jakim jest obrona Rzeczypospolitej, a zarazem sytuowała ich ponad wszelkimi innymi stanami. To poczucie wyższości nad chłopami i mieszczanami jest charakterystyczne dla staropolskiego sarmaty. Demokracja szlachecka, czyli ustrój panujący w tym czasie w Polsce, jest uważana za idealną. Nic dziwnego. Daje bowiem szlachcie ogromne przywileje stanowe, a zarazem faktyczną władzę. Polski szlachcic ma wpływ na losy swojego państwa, może brać udział w sejmach, stanowić prawa. Jego głos liczy się w podejmowaniu najważniejszych dla ojczyzny decyzji. Dążenie do jakichkolwiek zmian byłoby w tej sytuacji zupełnie niekorzyste dla szlachty. Utrzymanie istniejącego stanu rzeczy staje się więc dla sarmaty niezwykle istotne. Absolutyzm, nieograniczona władza króla jest tym, czego należy się najbardziej wystrzegać. Należy bronić się przed różnymi wpływami z państw europejskich, które mogłyby zaszczepić na polskim gruncie niebezpieczne idee. Polska szlachta odcina się więc zupełnie od nowości z zagranicy. Urywa wszelkie kontakty, naukowe, kulturalne i towarzyskie. Stara się bronić nawet przed nowinkami dotyczącymi mody czy stylu życia. Idealizacja ustroju Rzeczypospolitej idzie w parze z ogromnym szacunkiem dla dawnych praw i obyczajów. Wszystko, co ma swoje źródła w zamierzchłych czasach jest otaczane niezwykłą estymą i gloryfikowane. Sarmata uważa tradycję za źródło, z którego należy czerpać jak najwięcej. Zwraca się więc również do wiary swoich przodków ? katolicyzmu. Kościół wychodzi na przeciw polskiej szlachcie, podsycając w niej przekonanie, że Polska stanowi „przedmurze chrzescijaństwa”, a Bóg wyznaczył jej szczególną rolę w Europie. Początkowo pozytywny wizerunek szlachcica sarmaty bardzo szybko przekształca się w obraz awanturnika i pijaka, który skoncentrowany jest na własnych interesach. Wszelkie ideały, które stały się zaczynkiem sarmackiej ideologii, umierają w zderzeniu z prywatą, dewocją oraz warcholstwem. Gościnność, która była przecież jedną z podstawowych cech dobrego szlachcica zostaje zamieniona na różne przejawy ksenofobii i nietolerancji. Megalomania stanu szlacheckiego osiąga niebotyczne rozmiary. Niestety poziom zaściankowości polskiej szlachty jest równie wysoki. Sarmatyzm budzi dziś kontrowersje i jest różnie oceniany. Niewątpliwie pozostaje fenomenem na skalę europejską.

Komentarze do wpisu (0)

do góry
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl